Người “truyền lửa” ở Tam Đảo: Nguyễn Quốc Huy và hành trình đánh thức nghề trồng dâu nuôi tằm

Gần 20 năm gắn bó với nghề nấm và nông nghiệp, ông Nguyễn Quốc Huy (thường gọi là Huy Nấm), Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nấm Tam Đảo, đã đưa nghề trồng dâu nuôi tằm trở lại với bà con nhiều vùng khó khăn, đồng thời trở thành người chia sẻ kỹ thuật, truyền cảm hứng cho nông dân, các hợp tác xã và sinh viên.

(Ảnh: Diễn giả khởi nghiệp 30 ngày cho sinh viên tại trường đại học HSB) 

Từ quản lý sản xuất doanh nghiệp FDI đến người khởi nghiệp với nghề nấm

Ông Nguyễn Quốc Huy sinh ngày 15/10/1983, hiện thường trú tại thôn Tích Cực, xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ. Trước khi đến với nông nghiệp, ông có nhiều năm làm việc trong môi trường công nghiệp. Từ năm 2002 đến năm 2004, ông phụ trách công vụ tại Công ty Mastruo Nhật Bản, Khu công nghiệp Bắc Thăng Long, Hà Nội. Từ năm 2005 đến năm 2007, ông làm quản lý sản xuất tại Công ty SH Vina Hàn Quốc, Khu công nghiệp Khai Quang, Vĩnh Yên, trực tiếp tiếp nhận chuyển giao công nghệ và đào tạo đội ngũ kỹ thuật nòng cốt.

Cuối năm 2007, ông rời môi trường doanh nghiệp để khởi nghiệp với nghề trồng nấm, một lựa chọn không ít rủi ro. Ngày 13/4/2009, Hợp tác xã Nấm Tam Đảo được đăng ký lần đầu. Đến nay, với cương vị Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc, ông Huy là người trực tiếp xây dựng chiến lược, điều hành toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX.

HTX Nấm Tam Đảo hoạt động trong lĩnh vực nuôi trồng và chế biến nấm ăn, nấm dược liệu, Đông trùng hạ thảo; trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa. HTX có vốn điều lệ 2.000.000.000 đồng, 15 thành viên chính thức và 70 hộ thành viên liên kết tại Bảo Yên – Lào Cai, tổng số 155 người.

HTX đã thành lập 03 chi nhánh, mỗi chi nhánh có vốn điều lệ 1.000.000.000 đồng, gồm: HTX Nấm Tam Đảo Dâu tơ tằm Chiêm Hóa (thôn Khuổi Hóp, xã Chi Phú, tỉnh Tuyên Quang); HTX Nấm Tam Đảo – Chi nhánh Dâu tằm tơ Bảo Yên (Bản 1 Tân Văn, xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai); HTX Nấm Tam Đảo Dâu tằm tơ Văn Yên (thôn Sông Hồng, xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai). Gần đây, HTX tiếp tục mở thêm Chi nhánh Dâu tằm Thượng Cốc và Chi nhánh Lavida Mai Châu tại khu vực Hòa Bình (cũ).

Theo ông Huy, phát triển hợp tác xã không chỉ để làm kinh tế cho riêng mình, mà để chia sẻ kỹ thuật, tạo sinh kế và truyền cảm hứng cho người nông dân, các hợp tác xã và thế hệ trẻ.

(Ảnh: HTX Nấm Tam Đảo hân hạnh đón tiếp đoàn khách UBND xã Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn)

Khôi phục nghề trồng dâu nuôi tằm cho nông dân vùng khó khăn

Nhận thấy nhu cầu thiết thực của người dân trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập, ông Huy xây dựng kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu trồng dâu nuôi tằm lấy kén phục vụ sản xuất Đông trùng hạ thảo và ươm tơ lụa tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, Lào Cai. HTX tạm ứng giống, vật tư cho người dân, đối trừ sau khi thu mua sản phẩm; ký kết hợp đồng liên kết sản xuất và cam kết bao tiêu kén tằm cho nông dân.

Ông chỉ đạo áp dụng các cải tiến kỹ thuật, tinh giảm công đoạn trong nghề trồng dâu nuôi tằm, giúp hạn chế rủi ro, giảm công lao động, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Chuỗi chi nhánh, tổ hợp tác được thành lập tại các địa bàn có tiềm năng để trực tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật và phổ biến cho thành viên, người dân, tạo việc làm cho nhiều hộ dân vùng kinh tế khó khăn. Đây là mô hình liên kết liên tỉnh đang được các địa phương quan tâm.

Ông Huy thường xuyên trực tiếp đến tận các thôn, bản vùng cao tại Lào Cai, Tuyên Quang, Hòa Bình (cũ), cùng chính quyền các xã và cơ quan chuyên môn đến từng hộ gia đình tuyên truyền, động viên nhân dân quay lại với nghề; tập huấn kỹ thuật theo phương pháp “cầm tay chỉ việc” và trực tiếp ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm kén tằm cho bà con. Nhờ đó, nghề trồng dâu nuôi tằm mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, giúp nhiều hộ dân có thu nhập ngay tại nhà từ 10 – 20 triệu đồng mỗi tháng. HTX hiện có điểm thu mua kén tằm tại xã Phúc Khánh.

(Ảnh: Chia sẻ mô hình trồng dâu cho bà con tỉnh Lào Cai, Hòa Bình) 

Mang tri thức đến với nông dân và sinh viên

Từ hiệu quả thực tế của mô hình, nhiều địa phương trong cả nước đã tổ chức đoàn về HTX Nấm Tam Đảo tham quan, nghe ông Huy chia sẻ kinh nghiệm. Không ít đoàn sau đó đã phối hợp với chính quyền mời ông về tận địa phương tuyên truyền, chuyển giao kỹ thuật, mở ra những vùng trồng dâu mới. Ông cũng thường xuyên có mặt tại các tọa đàm, diễn đàn về liên kết phát triển vùng nguyên liệu. Ngày 05/6/2026, ông tham dự Hội thảo tham vấn ý kiến Dự thảo Nghị định về phát triển liên kết chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại Hà Nội.

Với thế hệ trẻ, ông Huy đóng vai trò diễn giả truyền cảm hứng khởi nghiệp. Ngày 20/9/2026, ông chia sẻ cùng giảng viên, sinh viên Khoa Quản trị Kinh doanh và Khoa Kế toán, Trường Đại học Lao động – Xã hội trong chương trình “Trải nghiệm thực tế” tại Farm Nấm Tam Đảo. Ngày 29/10/2026, ông là diễn giả chương trình “30 ngày khởi nghiệp Digital Marketing cùng Hợp tác xã Nấm Tam Đảo” tại Trường HSB (Đại học Quốc gia).

(Ảnh: Đoàn giảng viên, sinh viên Khoa Quản trị Kinh doanh và Khoa Kế toán, Trường Đại học Lao động – Xã hội tại Farm Nấm Tam Đảo) 

Truyền lửa tri thức cho nông dân, hợp tác xã

HTX Nấm Tam Đảo thường xuyên tổ chức tập huấn kiến thức, công nghệ mới cho các hộ thành viên và vệ tinh; tổ chức gặp mặt, giao lưu để thành viên chia sẻ kinh nghiệm sản xuất thực tiễn, qua đó xây dựng tinh thần đoàn kết tập thể.

Từ hiệu quả thực tế của mô hình, nhiều địa phương trong cả nước đã tổ chức đoàn về HTX Nấm Tam Đảo tham quan, nghe ông Huy thuyết trình, chia sẻ kinh nghiệm. Từ những buổi chia sẻ ấy, nhiều nông dân đã phối hợp với chính quyền địa phương mời ông về tuyên truyền, chuyển giao kỹ thuật, mở ra những vùng trồng dâu mới, gần đây nhất là Chi nhánh Dâu tằm Thượng Cốc và Chi nhánh Lavida Mai Châu tại khu vực Hòa Bình (cũ).

Ông Huy cũng thường xuyên có mặt tại các tọa đàm, diễn đàn để chia sẻ về các dự án liên kết phát triển vùng nguyên liệu, kỹ thuật trồng trọt, chế biến cho người nông dân và các hợp tác xã trong và ngoài tỉnh. Ngày 05/6/2026, ông tham dự Hội thảo tham vấn ý kiến Dự thảo Nghị định về phát triển liên kết chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại Hà Nội. Hằng năm, hằng vụ, ông xây dựng kế hoạch sát với thực tế, tham mưu cho UBND xã trong chuyển dịch cơ cấu, phát triển nghề nấm tại địa phương.

Truyền cảm hứng khởi nghiệp cho thế hệ trẻ

HTX Nấm Tam Đảo ký kết hợp tác với các trường học. Ông Huy tham gia với vai trò diễn giả truyền cảm hứng khởi nghiệp cho sinh viên và phát động Dự án “Sinh viên khởi nghiệp 30 ngày”.

Ngày 20/9/2026, ông chia sẻ với giảng viên, sinh viên Khoa Quản trị Kinh doanh và Khoa Kế toán, Trường Đại học Lao động – Xã hội trong chương trình “Trải nghiệm thực tế” tại Farm Nấm Tam Đảo và trao chứng nhận cho sinh viên tham gia chương trình. Ngày 29/10/2026, ông là diễn giả chương trình “30 ngày khởi nghiệp Digital Marketing cùng Hợp tác xã Nấm Tam Đảo” tại Trường HSB (Đại học Quốc gia).

(Diễn giả chương trình “30 ngày khởi nghiệp Digital Marketing cùng Hợp tác xã Nấm Tam Đảo” tại HSB, ngày 29/10/2026)

Chăm lo người lao động và tích cực tham gia công tác an sinh xã hội

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã phải cắt giảm lương, giảm nhân sự, HTX Nấm Tam Đảo vẫn duy trì trả lương đầy đủ, có chế độ hỗ trợ, động viên người lao động. Người lao động được đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định, với số tiền nộp hằng tháng gần 6.000.000 đồng. HTX tạo việc làm bán thời gian cho lao động tại xã Hợp Châu, huyện Tam Đảo (cũ), thu nhập từ 5.000.000 – 8.000.000 đồng/tháng, giúp người dân vừa có việc làm vừa sản xuất nông nghiệp tại gia đình. Ông Nguyễn Quốc Huy thường xuyên tạo điều kiện cho cán bộ, nhân viên tham gia các khóa tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng quản lý, bán hàng, chăm sóc khách hàng.

Với tinh thần “Lá lành đùm lá rách”, giám đốc cùng HTX tích cực tham gia hoạt động thiện nguyện: ủng hộ tiền mặt và lương thực cho người dân Bảo Yên, tỉnh Lào Cai bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 (Yagi); hỗ trợ giống cây, hạt dâu giúp người dân khôi phục diện tích sau bão. Tháng 9/2024, thăm hỏi các gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương, tặng quà cho học sinh nghèo vượt khó trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc (cũ).

Nền tảng sản xuất, khoa học công nghệ – điểm tựa cho hoạt động lan tỏa

Năm 2022, chỉ đạo HTX chuyển đổi mô hình kinh doanh sang chế biến sâu, tiếp cận khách hàng mới, đồng thời đăng ký chứng nhận OCOP và sản phẩm chức năng. Năm 2023 – 2024, HTX chính thức ký kết với nhiều đối tác tiêu thụ, phân phối sản phẩm chế biến; mở rộng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nấm ăn, nấm dược liệu tại tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) và chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ kén tằm tại tỉnh Lào Cai. Năm 2024, HTX sản xuất 80 kg Đông trùng hạ thảo sấy thăng hoa, đơn giá 27.000.000 đồng/kg, tương đương 2.160.000.000 đồng.

Đến hết quý I năm 2026, HTX có 11 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao: Đông trùng hạ thảo Tam Đảo sinh khối tươi; Đông trùng hạ thảo Tam Đảo sấy thăng hoa; Trà túi lọc Hồng chi Cordy Body Tea; Trà đông trùng thảo mộc Tam Đảo; Mật ong đông trùng hạ thảo; Cốm đông trùng hạ thảo Cordy Nutrition; Rượu men lá Sán Dìu; Đông trùng hạ thảo Ký chủ nhộng trường thọ; Viên bổ thận Tam Dao Trùng thảo; Cao lỏng giải độc gan; Khăn lụa Âu Cơ.

Ông Huy là người chủ trì Đề tài nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ sản xuất Nano Đông trùng hạ thảo và các sản phẩm thực phẩm bổ sung Sữa Nano Cordy Milk Đông trùng hạ thảo, gắn với phát triển du lịch trải nghiệm thực tế tại Tam Đảo. Tháng 8/2026, ông cùng nhóm nghiên cứu công bố kết quả nghiên cứu mô hình nông nghiệp tuần hoàn tại Hợp tác xã Nấm Tam Đảo, được một tạp chí khoa học xếp hạng Q1 đăng tải. Ông chỉ đạo thành viên sản xuất theo quy trình VietGAP; sản xuất luôn đạt và vượt chỉ tiêu về diện tích, năng suất, sản lượng.

Kết quả sản xuất kinh doanh của HTX tăng trưởng qua các năm. Tổng tài sản năm 2023 đạt 2.381,1 triệu đồng, năm 2024 đạt 3.626,0 triệu đồng, năm 2025 đạt 4.532,5 triệu đồng. Doanh thu năm 2023 đạt 1.285,7 triệu đồng, năm 2024 đạt 1.887,3 triệu đồng, năm 2025 đạt 2.359,2 triệu đồng; năm 2026 dự kiến đạt khoảng 5.000 triệu đồng. Lợi nhuận trước thuế các năm 2023, 2024, 2025 lần lượt là 330,4 triệu đồng, 474,7 triệu đồng và 593,4 triệu đồng; lợi nhuận sau thuế lần lượt là 264,3 triệu đồng, 379,8 triệu đồng và 474,7 triệu đồng.

Cách làm tạo nên thành công

Những kết quả trên đến từ cách làm sát thực tế của ông Nguyễn Quốc Huy: trực tiếp xuống tận thôn, bản, hộ gia đình để tuyên truyền và chuyển giao kỹ thuật theo phương pháp “cầm tay chỉ việc”, nói đúng những gì đã làm thực tế tại HTX nên bà con dễ hiểu, dễ áp dụng; xây dựng cơ chế liên kết chia sẻ rủi ro với nông dân thông qua tạm ứng giống, vật tư, đối trừ khi thu mua, ký hợp đồng và cam kết bao tiêu sản phẩm; cải tiến kỹ thuật, tinh giảm công đoạn để phù hợp với điều kiện của nông dân vùng cao.

Cùng với đó là việc thành lập chi nhánh, tổ hợp tác ngay tại địa bàn vùng nguyên liệu để tiếp nhận kỹ thuật và phổ biến tại chỗ, tạo mạng lưới lan tỏa liên tỉnh; ứng dụng khoa học công nghệ, chế biến sâu và xây dựng sản phẩm OCOP để nâng giá trị nông sản, tạo đầu ra ổn định cho cả chuỗi; đưa chuyển đổi số vào sản xuất, tiêu thụ thông qua livestream, thương mại điện tử và các kênh nội dung; mở cửa trang trại cho các đoàn tham quan, trải nghiệm; hợp tác với các trường đại học; và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn trong tuyên truyền, vận động, chuyển giao kỹ thuật cho người dân.

Những ghi nhận xứng đáng

Với những đóng góp của mình, ông Nguyễn Quốc Huy đã nhận nhiều danh hiệu, hình thức khen thưởng. Năm 2014, ông được tôn vinh Doanh nghiệp và Doanh nhân tiêu biểu vì sự phát triển kinh tế nông thôn giai đoạn 2010 – 2014 (số 226/KT-KTNT ngày 25/09/2014 của Hội Làm vườn Việt Nam – Báo Kinh tế nông thôn). Năm 2017, ông nhận Bằng khen Giám đốc HTX có thành tích xuất sắc trong phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi giai đoạn 2012 – 2016 (Quyết định số 1636/QĐ-CT ngày 02/06/2017 của Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc cũ). Năm 2018, ông nhận Bằng khen cá nhân Giám đốc HTX và Giải thưởng Lương Định Của năm 2018 (Quyết định số 44/QĐ/TWĐTN của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh). Năm 2024, ông được Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc trao tặng danh hiệu Thanh niên khởi nghiệp tiêu biểu năm 2024 nhân kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2024.

Năm 2025, ông nhận Bằng khen Giám đốc HTX có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2020 – 2025 của Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (Quyết định số 2059/QĐ/HNDTW ngày 04/10/2025); được Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ biểu dương điển hình tiên tiến giai đoạn 2020 – 2025; nhận Bằng khen Giám đốc HTX có thành tích xuất sắc trong thực hiện các phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2020 – 2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Quyết định số 1748/QĐ-BNNMT ngày 11/11/2025).

Dưới sự lãnh đạo của ông, HTX Nấm Tam Đảo được trao Huy chương vàng, Cúp vàng và Chứng nhận thương hiệu an toàn vì sức khỏe cộng đồng năm 2011 (Quyết định số 75/QĐ-LHH ngày 27/01/2011 và số 68/QĐ-BTC ngày 30/05/2011 của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam); Cúp vàng và Chứng nhận Thương hiệu Việt Nam tin dùng 2014 (Quyết định số 40/QĐ-VPBNTD ngày 12/06/2014 của Báo Người tiêu dùng).

Năm 2022, HTX nhận Giấy khen điển hình tiên tiến trong phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi (Quyết định số 858/QĐ-UBND ngày 15/06/2022 của Chủ tịch UBND huyện Tam Đảo cũ) và Chứng nhận Danh hiệu vàng Nông nghiệp Việt Nam (Quyết định số 271-2022/QĐ-THVNNVN ngày 16/07/2022 của Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam).

Năm 2023, HTX nhận Bằng khen “Đã có thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và xây dựng nông thôn mới” của Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (quyết định ngày 20/04/2023); Danh hiệu Hợp tác xã tiêu biểu năm 2023 trong Chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam; Chứng nhận Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu năm 2023 cho Đông trùng hạ thảo Tam Đảo sấy thăng hoa 10g và Mật ong Đông trùng hạ thảo 16g (Quyết định số 2775/QĐ-UBND ngày 15/12/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc cũ).

Năm 2024, HTX có 03 sản phẩm được chứng nhận OCOP huyện Tam Đảo (Quyết định số 49/QĐ-UBND ngày 22/01/2024 của UBND huyện Tam Đảo cũ); 02 sản phẩm được chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp khu vực năm 2024 (Quyết định số 44/QĐ-CTĐP ngày 13/5/2024 của Cục trưởng Cục Công thương địa phương); 02 sản phẩm Rượu men lá Sán Dìu Tam Đảo và TPBVSK Viên Bổ Thận TamDao Trùng thảo được chứng nhận OCOP huyện Tam Đảo (Quyết định số 2769/QĐ-CTĐP ngày 04/12/2024).

Năm 2025, HTX được Liên minh HTX Việt Nam trao Giải thưởng Ngôi sao Hợp tác xã (Quyết định số 291/QĐ-BCH ngày 02/04/2025) và nhận Giấy khen có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2020 – 2025 (Quyết định số 587/QĐ-UBND ngày 19/9/2025).

Từ những lán nấm đầu tiên ở Tam Đảo, ông Nguyễn Quốc Huy đã cùng HTX Nấm Tam Đảo mở rộng sinh kế tới nhiều thôn, bản vùng cao, đưa nghề trồng dâu nuôi tằm trở lại với bà con và mang tri thức, cảm hứng khởi nghiệp đến với thế hệ trẻ.

Tư liệu tham khảo:
Bài viết của Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Lao động – Xã hội: https://www.facebook.com/share/p/1QbmNBPvVS/?mibextid=wwXIfr
Bài viết của Trường HSB, Đại học Quốc gia: https://www.facebook.com/photo?fbid=1784254863707525&set=pcb.1784264860373192
Bài viết về phát triển nghề cho nông dân xã Phúc Khánh, tỉnh Lào Cai: https://www.facebook.com/share/1Cubb3a43d/?mibextid=wwXIfr
Bài viết “Người trở lại vùng cao…”: https://www.facebook.com/share/v/1GjQ5bjVmf/?mibextid=wwXIfr
Bài đăng dự thi “Sinh viên khởi nghiệp 30 ngày”: https://www.facebook.com/share/r/1FLjAKA6Zz/?mibextid=wwXIfr